finale*

Ayna nöronlar, önsezi mekanizması ile bir başkasının eylemini kişinin kendi sinirsel simgelemelerinde eşleyerek eylemi anlayıp kendiyle özdeşleştirmesini sağlıyor. Hatta eylemin altında yatan niyeti de buna ekleyebiliriz. Soyut seslerin hiyerarşi içinde sıralandığını duyduğumuz an, beynimizde bir dizi eşleşme oluşturuluyor, duygular, anılar gibi. Bunlar da beyne bir insan etkeninin varlığını çağrıştırıyor. Beyin, müziğin -diğer seslerden ayrı olarak- bir insan etkeni tarafından üretildiğini anlıyor. Böylece, müzik, banyoda ya da deniz kenarında yürürken söylenen bir şarkı da olsa, sosyal bir özellik içeriyor. Gitar çalarken ya da The Who dinlerken beynin aynı bölgesi aktif hale geliyor çünkü bir eylemi gerçekleştirirken ya da izlerken ya da dinlerken yine aynı beyin bölgesinin aktif halde olduğu biliniyor.

Evde yalnız otururken bir boşluk hissedersiniz. Sonra müziği açarsınız ve birdenbire daha iyi hissetmeye başlarsınız çünkü artık yalnız değilsinizdir. Aslında kelimenin tam anlamıyla yalnızlığınızı gidermiş olmazsınız ama birileriyle berabermiş hissine kapılırsınız.

Belki de sosyalleşmeye veya insanlardan uzak kalınan anlara bakışımız değişiyordur. Müzik, evrimimizin yapı taşlarından biri, muhtemelen kurallı cümlelerle konuşmaya başlamadan önce şarkılar söylüyorduk. Dans kulüpleri, konser salonları vardı, bir annenin yavrusuna söylediği ninniyle aralarında oluşan melodik bağ vardı. Bir kabilenin ya da tarikatın tapınağında çınlayan tempolu sesler vardı ya da savaşçıları savaşa hazırlayan bir ritm vardı.


* Finale (İtal.): Konçerto, senfoni, opera gibi uzun ya da çok bölümlü bir bestenin son bölümü.